Koudkrimpen
Koudkrimpen geldt voor veel toepassingen als de snelste manier om zeer sterke metaalverbindingen tot stand te brengen. Het principe is eenvoudig, omdat het gebaseerd is op een bekende natuurkundige wetmatigheid en wel: dat metalen bij koude krimpen en uitzetten als ze worden verwarmd.
Door gebruik te maken van deze wetmatigheid, kon de koudkrimpmethode economisch worden ingezet in de machine- en apparatenbouw. Vloeibare stikstof van -/- 196°C bewees zich als een ideaal koelmedium, om assen, bussen of tappen zodanig te krimpen dat ze probleemloos in machines en werkstukken passen. Door de uitzetting bij omgevingstemperatuur verkrijgen de constructies een zeer sterke verbinding, zonder dat er structuurveranderingen, verkleuring of oxidevorming optreedt. Dit is een belangrijk onderscheidend voordeel van het koudkrimpen, dat zich meer en meer ten opzichte van het verwarmen doorzet.
Voor tandwielen, kogellagers, bussen of pennen is koudkrimpen een snelle en economische productiemethode voor zeer sterke pen/gatverbindingen met een zeer hoog draaimoment. De koudkrimpmethode kan worden ingezet bij zowel enkele stuks als wel bij serieproductie en eveneens bij reparatiewerkzaamheden.
Een as/tandwielverbinding kan bijvoorbeeld tot stand worden gebracht door de as zodanig af te koelen dat de as krimpt en deze in koude toestand in het gat van het tandwiel geschoven kan worden. Na opwarming zet de as weer uit tot zijn oorspronkelijke diameter, waarna een vaste verbinding met het tandwiel is ontstaan. De passingkeuze van deze verbindingen en de verschillen in materiaal bepalen of de verbinding nog losneembaar is en hoeveel kracht er via de verbinding is over te brengen.
Toepassingen
Er zijn veel toepassingen voor de montage van machine- en apparatenonderdelen, zoals:
- assen in walsrollen,
- assen in/aan tandwielen,
- klepzittingen in verbrandingsmotoren,
- lagers in deksels van elektromotoren,
- cilindervoeringen in cilinders,
- etc.
Voordelen
De belangrijkste voordelen zijn:
- tijdwinst; opwarmen kost veel tijd en moet gelijkmatig worden uitgevoerd om geen extra spanningen in het materiaal te veroorzaken,
- géén structuurveranderingen, aanloopkleuren of oxidevorming,
- géén nabehandelingen,
- toepasbaar voor praktisch alle constructiedelen,
- ongevaarlijk (voldoende ventileren) en milieuvriendelijk,
- eenvoudig uitvoerbaar,
- etc.
Veiligheid
De vloeibare stikstof zal door de toegevoerde warmte overgaan in gasvormige stikstof en zal een inerte (verstikkende!) atmosfeer vormen.
